Vỏ máy giặt bị tê điện, dù chỉ tạo cảm giác châm chích nhẹ, vẫn là dấu hiệu bất thường. Hiện tượng này có thể liên quan đến dòng điện rò ra vỏ kim loại, hệ thống tiếp địa không bảo đảm, ổ cắm xuống cấp hoặc bộ phận bên trong máy bị ẩm, hỏng cách điện.
Không tiếp tục chạm thử để xác định máy còn điện hay không. Ưu tiên quan trọng nhất là ngừng sử dụng, cô lập nguồn điện theo cách an toàn và giữ mọi người tránh xa thiết bị cho đến khi nguyên nhân được kiểm tra.
Cần làm gì ngay khi vỏ máy giặt bị tê điện?
Thực hiện theo thứ tự sau:
- Dừng sử dụng máy ngay. Không tiếp tục chu trình giặt, vắt hoặc thử khởi động lại.
- Không chạm vào thân máy nếu tay, chân hoặc sàn đang ướt. Yêu cầu trẻ em và người khác tránh xa khu vực.
- Ngắt cầu dao hoặc aptomat cấp điện cho máy giặt. Nếu không xác định được nhánh điện riêng, hãy ngắt nguồn điện tổng khi có thể thực hiện an toàn.
- Chỉ rút phích cắm khi khu vực hoàn toàn khô, tay khô và ổ cắm dễ tiếp cận. Cầm vào phần thân phích, không kéo dây điện. Nếu ổ cắm ở sau máy, bị ướt, có mùi khét hoặc phải chạm vào vỏ máy mới tiếp cận được, không cố rút phích.
- Khóa nguồn nước nếu phát hiện nước rò ra ngoài, nhưng chỉ thao tác khi van nước có thể tiếp cận mà không bước vào vùng sàn ướt gần thiết bị.
- Không dùng lại máy trước khi được kiểm tra. Việc cảm giác tê biến mất sau khi đảo chiều phích cắm hoặc để máy khô tạm thời không chứng minh thiết bị đã an toàn.
Nếu máy đồng thời làm ướt khu vực đặt thiết bị, cần xử lý theo nguyên tắc ngắt điện trước, sau đó mới xem xét tình trạng máy giặt bị rò nước. Điện và nước xuất hiện cùng lúc làm tăng nguy cơ điện giật.
Nếu có người đang bị điện giật
Không chạm trực tiếp vào nạn nhân hoặc thân máy khi nguồn điện chưa được cô lập. Hãy ngắt cầu dao, aptomat hoặc nguồn điện tổng; đồng thời gọi lực lượng cấp cứu nếu người bị nạn bất tỉnh, khó thở, đau ngực, bỏng hoặc có biểu hiện bất thường. Sau khi nguồn điện đã được xác nhận ngắt, thực hiện sơ cứu trong phạm vi kỹ năng đã được đào tạo.
Vì sao chạm máy giặt bị giật nhẹ?

Không thể kết luận chính xác nguyên nhân chỉ dựa vào cảm giác tê. Một số khả năng thường cần được kỹ thuật viên kiểm tra gồm:
- Dây nguồn, phích cắm hoặc lớp cách điện của dây dẫn bị hư hỏng.
- Dây điện bên trong cọ vào khung máy, đầu nối lỏng hoặc khu vực đấu nối bị ẩm.
- Động cơ, bộ phận gia nhiệt, bộ lọc nhiễu hoặc linh kiện điện bị suy giảm cách điện.
- Nước hoặc hơi ẩm xâm nhập vào khu vực có linh kiện điện.
- Ổ cắm lỏng, cháy sém, đấu dây không đúng hoặc thiếu đường tiếp địa bảo vệ.
- Máy có chân tiếp địa nhưng hệ thống điện của nhà không có dây tiếp địa hoạt động đúng.
- Thiết bị chống dòng rò không được lắp, không phù hợp hoặc không hoạt động.
Ở một số thiết bị, bộ lọc nhiễu có thể tạo ra dòng rò rất nhỏ. Tuy nhiên, người dùng không nên tự cho rằng cảm giác tê là bình thường. Khi đường tiếp địa không bảo đảm hoặc thiết bị có lỗi cách điện, không thể phân biệt mức độ nguy hiểm bằng cách chạm tay.
Vai trò của tiếp địa, ổ cắm và thiết bị chống rò
Tiếp địa bảo vệ
Tiếp địa tạo đường dẫn an toàn cho dòng điện sự cố và hỗ trợ thiết bị bảo vệ ngắt nguồn. Với máy giặt có vỏ kim loại, đây là một phần quan trọng của hệ thống an toàn điện.
Ổ cắm ba chấu không đồng nghĩa với việc đã có tiếp địa đúng. Chân tiếp địa phải được nối với hệ thống tiếp địa đạt yêu cầu và được người có chuyên môn kiểm tra. Không tự nối vỏ máy vào dây trung tính, đường ống nước, khung cửa hoặc cọc kim loại tự chế; những cách này có thể khiến các vị trí khác mang điện khi xảy ra sự cố.
Ổ cắm và mạch cấp điện
Máy giặt nên sử dụng ổ cắm chắc chắn, phù hợp với thiết bị và đặt ngoài vùng dễ bị nước bắn. Ổ cắm lỏng, nứt, đổi màu, nóng bất thường, có tia lửa hoặc mùi khét cần ngừng sử dụng và được thợ điện kiểm tra.
Không nên dùng ổ chia, dây nối dài hoặc ổ cắm di động đặt dưới sàn ẩm cho máy giặt. Những phụ kiện này có thể tạo thêm điểm tiếp xúc lỏng và tăng nguy cơ nước xâm nhập.
Thiết bị chống dòng rò
Thiết bị bảo vệ dòng dư như RCD hoặc RCBO có thể ngắt điện khi phát hiện dòng điện đi sai đường. Thiết bị này giúp giảm rủi ro nhưng không thay thế cho tiếp địa, dây dẫn đúng chuẩn và việc sửa chữa lỗi cách điện.
Nếu thiết bị bảo vệ liên tục nhảy khi máy giặt hoạt động, không giữ cần gạt, đấu tắt hoặc thay bằng thiết bị có thông số khác để máy chạy tiếp. Hiện tượng ngắt lặp lại là dấu hiệu cần kiểm tra cả máy giặt lẫn mạch điện.
Những việc người dùng có thể kiểm tra an toàn

Chỉ quan sát sau khi nguồn điện đã được ngắt và khu vực xung quanh khô ráo. Người dùng có thể:
- Nhìn bên ngoài dây nguồn và phích cắm để phát hiện vết nứt, cháy, nóng chảy hoặc bị vật nặng đè lên.
- Quan sát ổ cắm xem có lỏng, đổi màu, mùi khét hoặc dấu hiệu nước xâm nhập hay không.
- Kiểm tra bằng mắt xem sàn, ống cấp nước và ống xả có rò nước không.
- Ghi lại thời điểm xuất hiện cảm giác tê, chẳng hạn khi máy vừa cắm điện, khi cấp nước, giặt hay vắt.
- Ghi lại mã lỗi hoặc hiện tượng aptomat ngắt để cung cấp cho kỹ thuật viên.
Không tự tháo nắp máy, mở hộp điện, chạm vào đầu dây, dùng bút thử điện để rà vỏ máy hoặc đo điện trở cách điện nếu không có chuyên môn. Các phép đo an toàn điện cần dụng cụ phù hợp, quy trình cô lập nguồn và người có năng lực thực hiện.
Cũng không nên thử bằng chân trần, mu bàn tay, khăn ướt hay dép cao su. Dép và găng tay thông thường không phải phương tiện xác nhận thiết bị đã hết nguy hiểm.
Khi nào cần gọi kỹ thuật viên sửa máy giặt?
Nên yêu cầu kiểm tra chuyên môn ngay khi có một trong các dấu hiệu sau:
- Chạm máy giặt bị giật nhẹ hoặc tê ở bất kỳ thời điểm nào.
- Aptomat hoặc thiết bị chống dòng rò ngắt khi cắm hay vận hành máy.
- Máy giặt rò điện ra vỏ kèm rò nước, mùi khét, tia lửa hoặc tiếng nổ nhỏ.
- Phích cắm, dây nguồn hoặc ổ cắm nóng, cháy sém hay lỏng.
- Nhiều thiết bị có vỏ kim loại trong nhà cùng gây cảm giác tê.
- Hiện tượng xuất hiện sau khi máy bị ngập, di chuyển, sửa chữa hoặc đặt trong khu vực quá ẩm.
Kỹ thuật viên sửa máy giặt cần kiểm tra phần điện của thiết bị, tình trạng cách điện, dây nguồn, đầu nối và các linh kiện có khả năng rò điện. Thợ điện có chuyên môn có thể cần kiểm tra thêm ổ cắm, cực tính, dây tiếp địa và thiết bị bảo vệ của mạch cấp nguồn.
Nếu nhiều thiết bị cùng có biểu hiện bất thường, nguyên nhân có thể nằm ở hệ thống điện thay vì riêng máy giặt. Chẳng hạn, khi phát hiện thêm bình nóng lạnh bị rò điện, nên ngắt các thiết bị liên quan và đề nghị kiểm tra tổng thể hệ thống tiếp địa, mạch điện và thiết bị chống dòng rò.
Tại Đà Nẵng, nên lựa chọn đơn vị sửa máy giặt hoặc sửa điện lạnh có khả năng phối hợp kiểm tra cả thiết bị và nguồn cấp. Trước khi đặt lịch, hãy mô tả rõ tình trạng vỏ máy bị tê điện, môi trường có ẩm ướt hay không và aptomat có từng ngắt không. Không yêu cầu kỹ thuật viên chỉ đấu lại dây tiếp địa hoặc bỏ qua thiết bị bảo vệ khi nguyên nhân rò điện chưa được xác định.
Cách hạn chế máy giặt rò điện ra vỏ

- Đặt máy tại vị trí thông thoáng, hạn chế nước mưa và nước sinh hoạt bắn vào ổ cắm.
- Giữ dây nguồn, phích cắm và ổ cắm cách khỏi sàn ẩm.
- Sử dụng mạch cấp điện và hệ thống tiếp địa phù hợp với hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Không dùng chung ổ chia với nhiều thiết bị công suất lớn.
- Khắc phục rò nước sớm, không để nước tích tụ dưới đáy hoặc quanh chân máy.
- Kiểm tra hệ thống điện khi chuyển máy sang vị trí mới hoặc sau sự cố ngập nước.
- Ngừng sử dụng ngay nếu có mùi khét, aptomat ngắt bất thường hoặc cảm giác tê tái diễn.
Xử lý máy giặt nhiễm điện không bắt đầu bằng việc tháo máy hay thử chạm lại, mà bằng cách cô lập nguồn điện và loại bỏ nguy cơ tiếp xúc. Tiếp địa, ổ cắm đúng kỹ thuật và thiết bị chống dòng rò là các lớp bảo vệ bổ trợ; chúng không thay thế việc sửa chữa nguyên nhân khiến điện rò ra vỏ.
