Khi tủ lạnh mất điện, không nên quyết định giữ hay bỏ thực phẩm chỉ dựa trên số giờ cúp điện. Nhiệt độ thực tế bên trong tủ, loại thực phẩm, tình trạng đóng kín cửa và dấu hiệu hư hỏng mới là những yếu tố cần xem xét cùng nhau.
Theo hướng dẫn an toàn thực phẩm của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), ngăn mát chưa mở cửa thường duy trì mức lạnh an toàn trong khoảng 4 giờ. Ngăn đông kín có thể giữ lạnh khoảng 48 giờ nếu đầy thực phẩm và khoảng 24 giờ nếu chỉ đầy một nửa. Đây là mốc tham khảo trong điều kiện cửa tủ được đóng kín, không phải bảo đảm rằng mọi thực phẩm đều còn an toàn đến đúng thời điểm đó.
Tủ lạnh mất điện bảo quản thực phẩm bao lâu?
Các mốc được cơ quan chuyên môn khuyến nghị gồm:
| Khu vực bảo quản | Mốc tham khảo khi không mở cửa | Tiêu chí quan trọng sau mất điện |
|---|---|---|
| Ngăn mát | Khoảng 4 giờ | Thực phẩm dễ hỏng cần được duy trì ở 4°C hoặc thấp hơn |
| Ngăn đông đầy | Khoảng 48 giờ | Thực phẩm còn tinh thể đá hoặc có nhiệt độ không quá 4°C có thể cấp đông lại |
| Ngăn đông đầy một nửa | Khoảng 24 giờ | Kiểm tra từng món thay vì chỉ nhìn trạng thái chung của ngăn |
USDA khuyến nghị loại bỏ thực phẩm dễ hỏng trong ngăn mát sau khoảng 4 giờ mất điện nếu không có nguồn giữ lạnh bổ sung. Với thực phẩm đã ở nhiệt độ trên 4°C từ 2 giờ trở lên, lựa chọn an toàn là bỏ đi. Không dùng mùi vị để thay thế việc đo nhiệt độ vì vi khuẩn gây bệnh có thể phát triển mà không làm thực phẩm đổi mùi hoặc đổi màu rõ rệt.
Các con số trên là giới hạn an toàn chung. Tủ lạnh cũ, gioăng cửa hở, ngăn chứa ít đồ hoặc cửa bị mở nhiều lần có thể ấm lên nhanh hơn. Trong điều kiện môi trường nóng như thường gặp tại Đà Nẵng, càng cần dựa vào nhiệt kế đặt trong tủ thay vì suy đoán theo cảm giác.
Việc cần làm ngay khi tủ lạnh bị cúp điện
Hạn chế mở cửa tủ
Nếu đang thắc mắc tủ lạnh mất điện có nên mở cửa hay không, câu trả lời là không nên mở nếu chưa thực sự cần thiết. Mỗi lần mở cửa làm không khí lạnh thoát ra và đưa không khí ấm vào trong.
Hãy ghi lại thời điểm phát hiện mất điện, đóng kín cửa ngăn mát và ngăn đông, sau đó kiểm tra tình trạng điện trong nhà. Không mở tủ liên tục để sờ thử thực phẩm vì cảm giác bằng tay không cho biết chính xác món ăn còn ở mức nhiệt an toàn hay không.
Dùng nguồn giữ lạnh bổ sung khi mất điện kéo dài
Nếu dự kiến cúp điện lâu, có thể chuyển thực phẩm dễ hỏng sang thùng giữ nhiệt có đủ đá hoặc túi gel lạnh. Chỉ chuyển một lần, thao tác nhanh và ưu tiên thịt, cá, hải sản, sữa, trứng, thức ăn thừa cùng các món đã nấu chín.
Không đặt thực phẩm sống để nước chảy xuống món ăn chín. Thịt và hải sản nên được đóng kín, đặt ở đáy thùng giữ nhiệt hoặc để trong hộp riêng nhằm hạn chế lây nhiễm chéo.
Không vội điều chỉnh tủ xuống mức lạnh nhất
Sau khi có điện, đặt tủ ở mức phù hợp thay vì liên tục xoay núm về mức cao nhất. Bạn có thể tham khảo cách chỉnh nhiệt độ tủ lạnh chuẩn xác để đưa ngăn mát về mức không quá 4°C và ngăn đông về khoảng -18°C theo khuyến nghị bảo quản thông thường.
Không đưa ngay một lượng lớn thức ăn còn nóng vào tủ vừa hoạt động trở lại. Việc này làm nhiệt độ bên trong tăng và kéo dài thời gian làm lạnh của toàn bộ thực phẩm.
Cách đánh giá thực phẩm sau khi có điện trở lại
Ưu tiên nhiệt độ thực tế
Nếu có nhiệt kế tủ lạnh, hãy đọc nhiệt độ ngay khi mở cửa lần đầu sau mất điện. Nhiệt kế xuyên tâm thực phẩm có thể dùng để kiểm tra riêng những món lớn hoặc hộp thức ăn dày.
Áp dụng nguyên tắc sau:
- Thực phẩm dễ hỏng vẫn ở 4°C hoặc thấp hơn: có thể tiếp tục làm lạnh, nấu hoặc sử dụng theo thời hạn bảo quản phù hợp.
- Thực phẩm đông lạnh vẫn còn tinh thể đá hoặc không quá 4°C: có thể nấu ngay hoặc cấp đông lại, dù chất lượng và kết cấu có thể giảm.
- Thực phẩm dễ hỏng đã trên 4°C từ 2 giờ trở lên: nên loại bỏ.
- Không biết nhiệt độ, không xác định được thời gian và thực phẩm đã hết lạnh rõ rệt: nên chọn phương án an toàn là bỏ đi.
Thời gian mất điện chỉ là dữ kiện hỗ trợ. Chẳng hạn, tủ mất điện chưa đến 4 giờ nhưng cửa đã bị mở nhiều lần thì nhiệt độ có thể vượt ngưỡng an toàn sớm hơn. Ngược lại, thực phẩm đông lạnh sau một đợt cúp điện dài vẫn có thể xử lý được nếu còn tinh thể đá hoặc được đo ở mức không quá 4°C.
Quan sát dấu hiệu hư hỏng nhưng không nếm thử
Thực phẩm có mùi lạ, nhớt, đổi màu bất thường, bao bì phồng, rò rỉ hoặc xuất hiện nấm mốc phải được loại bỏ. Tuy nhiên, không có các dấu hiệu này không đồng nghĩa thực phẩm chắc chắn an toàn.
Không nếm thử để kiểm tra. Cũng không nên cho rằng nấu thật kỹ sẽ cứu được thực phẩm đã bảo quản sai nhiệt độ, vì một số độc tố do vi sinh vật tạo ra có thể không được loại bỏ hoàn toàn bằng cách hâm nóng thông thường.
Phân loại thực phẩm để giữ lại hoặc loại bỏ
Nhóm cần thận trọng cao
Nhóm dễ hỏng gồm:
- Thịt, gia cầm, cá và hải sản sống hoặc đã nấu.
- Sữa, kem, sữa chua và phô mai mềm.
- Trứng, món làm từ trứng và thực phẩm có sốt kem.
- Cơm, mì, cháo, súp và thức ăn thừa đã nấu.
- Rau củ đã nấu, trái cây đã cắt và salad đóng gói đã mở.
Nếu các món này đã ở trên 4°C từ 2 giờ trở lên, USDA khuyến nghị loại bỏ. Kem đã mềm hoặc tan chảy cũng không nên cấp đông lại chỉ vì vẫn còn mát.
Nhóm thường ổn định hơn
Một số thực phẩm ít nhạy cảm hơn với việc tăng nhiệt độ trong thời gian ngắn gồm trái cây và rau củ nguyên vẹn, bánh mì không có nhân kem, bơ, phô mai cứng, mứt, mù tạt và đồ chua. Dù vậy, vẫn phải bỏ nếu bao bì hỏng, có nấm mốc, mùi lạ hoặc dấu hiệu nhiễm bẩn từ nước thịt sống.
Không áp dụng các mốc chung này cho sữa mẹ, thuốc cần bảo quản lạnh hoặc thực phẩm y tế chuyên biệt. Những sản phẩm đó cần được xử lý theo hướng dẫn của cơ sở y tế, nhà sản xuất hoặc dược sĩ.
Vệ sinh tủ sau khi bỏ thực phẩm hỏng
Đeo găng khi thu gom thực phẩm rò rỉ, cho vào túi kín và làm sạch các bề mặt bị nhiễm bẩn. Rửa khay, hộp và ngăn chứa bằng nước cùng chất làm sạch phù hợp; không để hóa chất tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
Nếu sau mất điện xuất hiện nhiều nước trong khoang, cần phân biệt nước do thực phẩm rã đông với lỗi thoát nước. Hướng dẫn kiểm tra tủ lạnh bị đọng nước ngăn mát giúp nhận biết các nguyên nhân phổ biến mà không phải tháo linh kiện điện.
Khi nào mất điện thực chất là tủ lạnh bị lỗi?
Nếu cả nhà hoặc khu vực đều cúp điện, ưu tiên bảo quản thực phẩm và chờ nguồn điện ổn định. Nếu các thiết bị khác vẫn hoạt động nhưng tủ không sáng đèn, không có âm thanh vận hành và không làm lạnh, nguyên nhân có thể nằm ở ổ cắm, phích cắm, dây nguồn, thiết bị bảo vệ hoặc bộ phận bên trong tủ.
Bạn có thể thực hiện các bước kiểm tra tủ lạnh không vào điện an toàn trước khi gọi dịch vụ sửa tủ lạnh Đà Nẵng. Không tự tháo bo mạch, máy nén hoặc chạm vào dây điện hở. Nếu có mùi khét, tia lửa, ổ cắm nóng bất thường hoặc aptomat tiếp tục ngắt, hãy ngắt nguồn và nhờ kỹ thuật viên kiểm tra.
Sau khi tủ hoạt động lại, theo dõi nhiệt kế thay vì chỉ nghe tiếng máy chạy. Nếu tủ chạy lâu nhưng nhiệt độ không giảm, đóng tuyết bất thường hoặc tủ lạnh chạy liên tục không ngắt, thực phẩm nên được chuyển sang thiết bị bảo quản khác trong lúc chờ xử lý.
Câu hỏi thường gặp
Tủ lạnh mất điện có nên mở cửa để lấy thực phẩm không?
Chỉ nên mở khi cần chuyển thực phẩm dễ hỏng sang thùng giữ nhiệt hoặc lấy một món thật sự cần thiết. Hãy chuẩn bị trước, mở một lần và đóng ngay thay vì kiểm tra nhiều lần.
Tủ lạnh cúp điện lâu nhưng thực phẩm vẫn lạnh có dùng được không?
Cảm giác “vẫn lạnh” chưa đủ để kết luận. Hãy đo nhiệt độ: thực phẩm dễ hỏng ở mức không quá 4°C có thể tiếp tục được bảo quản; thực phẩm đông lạnh còn tinh thể đá hoặc không quá 4°C có thể nấu hoặc cấp đông lại. Nếu không biết thời gian và nhiệt độ, nên ưu tiên an toàn.
Có thể ngửi hoặc nếm để biết thực phẩm còn tốt không?
Không nên nếm thử. Mùi và hình thức chỉ giúp phát hiện một số dấu hiệu hư hỏng, không phát hiện đáng tin cậy vi khuẩn gây bệnh. Món có dấu hiệu bất thường phải bỏ, nhưng món trông bình thường vẫn cần được đánh giá bằng nhiệt độ và thời gian.
Sau khi có điện, bao lâu tủ mới lạnh lại?
Không có một mốc chung cho mọi tủ vì còn phụ thuộc dung tích, lượng thực phẩm, nhiệt độ ban đầu và tình trạng thiết bị. Đóng kín cửa, đặt nhiệt độ phù hợp và theo dõi bằng nhiệt kế. Chỉ đưa thực phẩm dễ hỏng trở lại khi khoang tủ đã đạt mức bảo quản an toàn.
Nguyên tắc quan trọng nhất khi xử lý thực phẩm mất lạnh là gì?
Hạn chế mở cửa, ưu tiên đo nhiệt độ, phân loại thực phẩm theo mức rủi ro và không nếm thử để kiểm tra. Khi không thể xác định thực phẩm dễ hỏng đã được giữ ở nhiệt độ an toàn hay chưa, bỏ đi là lựa chọn thận trọng hơn.